5289 sayılı Kanun ile 3. Dönem Toplu Sözleşmenin 28 inci maddesi uyarınca 15/1/2016 tarihinde görevde olmayıp bu tarihten sonra göreve başlayanlara daha önce 1 derece almamış olması koşuluyla ilave bir derecenin verilip verilemeyeceği ile daha önce Türk Silahlı Kuvvetleri ile Emniyet Genel Müdürlüğü gibi kurumlarda görev yapmakta olan personelin bu kurumlardaki hizmet süresinin toplamı 8 yılı geçen personele ilave bir kademe verilip verilmeyeceği hususunda Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından verilen görüş aşağıdaki gibidir.

Bilindiği üzere, 8/2/2005 tarihli ve 25271 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5289 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerine Bir Derece Verilmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde, "457 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddelerin hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15.1.2005 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adî malûllük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da uygulanır." hükmü yer almakta olup, ilgililerin bir derece ilerlemesinden yararlanabilmesi için kanunda ifade edilen istisnai durumlar haricinde 15/1/2005 tarihinde görevde olması gerektiği ifade edilmiştir.

Ayrıca, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin "İlave derece verilmesi" başlıklı 28 inci maddesinde, "457 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adi malüllük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Düzenlemeden anlaşılacağı üzere maddede belirtilen şartları taşıyan memurlar hakkında, ilave bir derece verilmesine yönelik 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve buna bağlı mevzuat hükümleri uygulanacak olup 22/9/1991 tarihli ve 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen ek geçici maddesinde; "Bu Kanun ve ek geçici maddelerine göre aylık almakta olan personelden (2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ile 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununa tabi olanlar dahil) 20.2.1979 tarihli 2182 sayılı, 19.2.1980 tarihli ve 2260 sayılı Kanunların hükümlerinden yararlanmamış olanların kazanılmış hak aylıkları bir defaya mahsus olmak üzere öğrenim durumlarına bakılmaksızın ve kadro aranmaksızın bir üst derecenin aynı kademesine getirilir ve alt derecede bulunulan kademede geçirilen süre üst derecedeki kademede geçmiş sayılır. Birinci fıkra esaslarına göre verilen derece, ek geçici 12 ve 13 üncü maddeler kapsamına giren personelden 20.2.1979 tarihli ve 2182 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanların emekli keseneklerine esas aylık derece ve kademelerine eklenir.

Emekli keseneklerine esas aylıkları kazanılmış hak aylıklarının üzerinde bulunanlara, birinci fıkra esaslarına göre verilecek derece kazanılmış hak aylıkları ile emekli keseneklerine esas aylık derece ve kademelerine ayrı ayrı uygulanır.

Birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, bu fıkraların kapsamına girenlerden bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bağlanmış olan emekli, adi malüllük, vazife malüllüğü aylıkları ile dul ve yetim aylıkları alanlar hakkında da uygulanır. Daha önce memuriyeti olanlardan 2182 ve 2260 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış bulunanlardan bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır..

Diğer taraftan, 28/10/1991 tarihli ve 21035 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No 122), "3.10.1991 tarih ve 21010 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 15.10.1991 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 22.9.1991 tarihli ve 457, 458 ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin uygulanması sırasında çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi ve kurumlar arasında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması yararlı görülmüştür.

…

IV-457, 458 ve 459 sayılı KHK.'ler İle İlgili Ortak Açıklamalar:…

2) 15.10.1991 Tarihinde Aylıksız İzinli Bulunanlar:

457, 458 ve 459 sayılı KHK.lerin yürürlüğe girdiği 15.10.1991 tarihinde ilgili mevzuat hükümlerine göre aylıksız izinli bulunmaları nedeniyle kadroları ile ilişkileri devam edenlerden 20.2.1979 tarih ve 2182 sayılı Kanun ile 19.2.1980 tarih ve 2260 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlar hakkında da, göreve başlamaları beklenmeksizin ilgili KHK. hükümleri uygulanacaktır." düzenlemesi yapılmıştır.

Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

"Kademe ve kademe ilerlemesi" başlıklı 64 üncü maddesinde; "Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.

Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.

...

Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır." hükmü yer almakta olup mezkûr Kanunun "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 36 ncı maddesinin (C) fıkrasında; "Bu maddenin yayımı tarihinden önceki son altı yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlardan bir kademe ilerlemesi uygulamasından yararlanmamış olanlar hakkında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin ikinci fıkrasının değişiklikten önceki hükmü uygulanır.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla değiştirilen 64 üncü maddenin dördüncü fıkrasında yer alan sekiz yıllık süre, ilk sekiz yıllık dönem için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki;

a) Son beş yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için üç yıl,

b) Son dört yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için dört yıl,

c) Son üç yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için beş yıl,

d) Son iki yıllık sicil notu ortalaması doksan ve daha yukarı olanlar için altı yıl,

e) Son sicil notu doksan ve daha yukarı olanlar için yedi yıl, olarak uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, söz konusu personelin gerek 5289 sayılı Kanunda gerekse de 2016-2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme ile verilen 1 dereceden faydalanabilmeleri için madde hükmünde yer alan tarihte görevde olmaları gerektiği, ayrıca 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin ikinci fıkrası ile geçici 36 ncı maddede yer verilen hüküm ile sadece mezkûr Kanuna tabi memur statüsünde istihdam edilmiş olan personelin yararlanmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir.