Yeni mevzuatla birlikte siber güvenlikten yolcu dışı personelin takibine, öngörülemeyen tarama yöntemlerinden yüksek riskli kargolara kadar havacılık güvenliğinde birçok kritik adım yeniden düzenlendi.

Mevzuat Değişikliğinin Öne Çıkan Detayları

Yayımlanan yeni yönetmelik, sivil havacılık alanında kamu düzenini bozmaya yönelik her türlü yasadışı eyleme karşı alınacak önlemleri, kurumların yetkilerini ve operasyonel standartları güncel sivil havacılık ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendiriyor.

İşte yeni yönetmelikle getirilen temel düzenlemeler:

1. Personel Takiplerinde "Boşluk" Dönemi ve Sıkı Güvenlik Soruşturması

28 Günlük Takip: Güvenlik tahditli alanlara refakat olmadan giriş yapacak yolcu dışı kişilerin (personel, stajyer vb.) eğitim ve istihdam kayıtlarında 28 günden fazla olan boşluklar (işsizlik veya eğitime ara verme dönemleri) artık detaylı olarak kontrol edilecek ve gerekçelendirilerek Mülki İdare Amirliğine sunulacak.

Anında İptal: Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlanan kişilerin havalimanı giriş kartları ve hassas bilgilere erişim yetkileri derhal iptal edilecek.

2. "Öngörülemeyen Şekilde" ve Doğasına Uygun Tarama Yöntemleri

Güvenlik kontrol noktalarında caydırıcılığı ve tespit kapasitesini artırmak amacıyla; düzensiz aralıklarla, farklı yerlerde ve değişen araçlarla öngörülemeyen şekillerde ilave taramalar yapılacak.

Bagaj, kargo ve postalar teknik cihazların yanı sıra boyut, şekil ve içeriğine göre "doğasına uygun yöntemlerle" en doğru teknik usulle taranacak. Şüphe çeken durumlarda el ile arama ve yeniden tarama zorunlu olacak.

3. Havalimanlarında Alan Ayrımı ve Giriş Kontrolleri

Havalimanları yapısal güvenlik unsurlarına göre net sınırlarla dört ana bölüme ayrılıyor:

• Kara Tarafı
• Hava Tarafı
• Güvenlik Tahditli Alan
• Güvenlik Tahditli Alanların Kritik Bölümleri (En az 60 personelin giriş yetkisi olduğu, taranmış yolcu ve bagajların bulunduğu alanlar).

Ayrıca ticari yolcu taşımacılığı dışındaki faaliyetler için sınırları net biçimde belirlenmiş "Ayrılmış Alanlar" (Demarke Alanlar) oluşturulabilecek ve buralarda alternatif güvenlik tedbirleri uygulanabilecek.

4. Kurumsal Sorumluluklar ve Maliyet Yönetimi

Yetkili Otorite SHGM: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), uluslararası standartları (ICAO, ECAC) takip ederek Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı’nı (MSHGP) hazırlamak ve güncellenmesini sağlamakla yetkili kılınmıştır.

Maliyetler İşletmelere Ait: Havacılık güvenliği cihazlarının temini, idamesi ve yatırımlarının maliyeti, SHGM tarafından ruhsat veya sertifika verilen işletmelere ait olacak. Standart dışı, özel bir uçuş için ilave güvenlik isteyen işletmeler bu maliyeti kendisi karşılayacak.

5. Siber Güvenlik ve Hava Trafik Yönetimi

İlk kez mevzuatta siber güvenliğe geniş yer verilerek, SHGM'ye havacılık sektörüne yönelik siber tehdit yönetimi standartlarını belirleme yetkisi verildi. Tüm havacılık işletmeleri kritik bilgi ve operasyonel sistemlerini korumak için önlemler alacak.

Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları, her havalimanı için bir Hava Trafik Yönetimi Güvenlik Planı hazırlayarak SHGM onayına sunacak.

6. Yasadışı Eylemlere Müdahale ve Devletlerarası İş Birliği

Havalimanlarında yasadışı eylemlere ve MANPADS (taşınabilir hava savunma sistemleri) gibi füze tehditlerine karşı Mülki İdare Amiri koordinasyonunda Muhtemel Harekât Tarzı Planları yapılacak ve bu planlar düzenli olarak test edilecek.

Kaçırılan veya yasadışı eyleme maruz kalan uçakların yerdeyken insan hayatını koruma amacı dışında kalkış yapmaması için gerekli önlemler alınacak.

Başka devletlerden gelen ilave güvenlik talepleri İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarının görüşünün ardından SHGM tarafından onaylanabilecek ya da mütekabiliyet esasına göre denklik değerlendirmesi yapılacak.

Kurumsal Görev Dağılım Tablosu

Yürürlük: İçişleri Bakanı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı tarafından müştereken yürütülecek olan bu yönetmelik, yayımı tarihi itibarıyla resmi olarak uygulamaya konulmuştur.